Pompa do kontrapulsacji wewnątrzaortalnej (ang. IABP – Intra-Aortic Balloon Pump) to urządzenie wspomagające pracę serca stosowane głównie u pacjentów w ciężkiej niewydolności krążenia, wstrząsie kardiogennym, po ciężkich zawałach serca, czy jako pomost do dalszego leczenia (np. operacji kardiochirurgicznej, przeszczepu serca).

Zasada działania

• W aorcie zstępującej umieszcza się specjalny cewnik zakończony balonem (najczęściej przez tętnicę udową).

• Balon wypełnia się i opróżnia synchronizując z cyklem serca:

  • Rozkurcz serca (diastola) → balon napełnia się helem/CO₂ → wzrost ciśnienia w aorcie → poprawa przepływu wieńcowego (lepsze ukrwienie mięśnia sercowego).

  • Skurcz serca (systola) → balon opróżnia się → spadek ciśnienia w aorcie → zmniejszenie obciążenia następczego (afterload) → serce łatwiej pompuje krew.

Elementy systemu

1. Konsola sterująca – komputer kontrolujący czas napełniania i opróżniania balonu na podstawie EKG lub ciśnienia tętniczego.

2. Pompa gazowa – napełnia balon mieszaniną gazu (często hel, bo szybko dyfunduje i ma małą lepkość).

3. Cewnik z balonem – wprowadzany do aorty; dostęp najczęściej przez tętnicę udową.

4. Monitorowanie – system wymaga jednoczesnego zapisu EKG i ciśnienia tętniczego.

Wskazania

• Ostry zawał serca z powikłaniami hemodynamicznymi.

• Wstrząs kardiogenny.

• Niestabilna dławica piersiowa oporna na leczenie.

• Mechaniczne powikłania zawału (np. niedomykalność mitralna, ubytek przegrody).

• Pomost przed zabiegiem kardiochirurgicznym lub transplantacją.

Przeciwwskazania

• Rozwarstwienie aorty.

• Ciężka niewydolność zastawki aortalnej.

• Krwawienie z przewodu pokarmowego, ciężka koagulopatia.

• Masowe zwapnienia aorty (tzw. „porcelanowa aorta”).

Powikłania

• Niedokrwienie kończyny (ucisk na tętnicę udową).

• Krwawienia, powikłania zakrzepowo-zatorowe.

• Infekcje w miejscu wkłucia.

• Perforacja aorty (bardzo rzadko).

🔧 Serwis i bezpieczeństwo techniczne:

• Regularna kalibracja konsoli sterującej.

• Sprawdzanie szczelności układu balon-przewód.

• Kontrola czujników EKG i ciśnienia (artefakty mogą prowadzić do błędnej synchronizacji).

• Szkolenie personelu w zakresie szybkiego reagowania na alarmy urządzenia (np. niewłaściwe wypełnienie balonu, spadek ciśnienia).

Producenci pomp do kontrapulsacji wewnątrzaortalnej (IABP) to głównie firmy specjalizujące się w sprzęcie kardiochirurgicznym i intensywnej terapii. Najbardziej znani to:

Najwięksi producenci IABP

1. Maquet / Getinge Group (Szwecja/Niemcy)

   • Najbardziej znana marka w tej dziedzinie – systemy Cardiosave (IABP konsola przenośna i stacjonarna).

   • Wcześniej produkowała również systemy Datascope (USA) – obecnie włączone do portfolio Maquet.

2. Teleflex (USA)

   • Producent jednorazowych cewników z balonem do IABP (Arrow IAB Catheter).

   • Teleflex skupia się bardziej na komponentach (balony, cewniki) niż na konsolach.

3. Sarns / 3M (USA) – historycznie rozwijała pompy, obecnie wycofane z rynku, ale ich technologia wpłynęła na współczesne urządzenia.

4. Abiomed (USA)

   • Znana głównie z systemów Impella (pompy mikro-osiowe wspomagające pracę lewej komory), które często są alternatywą dla IABP.

Trendy rynkowe

• Klasyczne pompy IABP (jak Cardiosave) są nadal stosowane, ale w części ośrodków zastępowane przez bardziej zaawansowane systemy wspomagania krążenia (Impella, ECMO).

• Największy udział w rynku obecnie ma Getinge (Maquet) – praktycznie standard w większości szpitali.