| Rodzaj badania | Na czym polega | Urządzenie | Kiedy stosowane |
|---|---|---|---|
| Audiometria tonalna (progową) | Pacjent sygnalizuje, kiedy słyszy podawane tony o różnej częstotliwości i głośności (przewodnictwo powietrzne i kostne). | Audiometr + słuchawki powietrzne i kostne | Podstawowe badanie słuchu u dorosłych i dzieci (od ok. 5 r.ż.) |
| Audiometria nadprogowa | Sprawdza reakcję na dźwięki głośniejsze niż próg słyszenia (np. test Fowler’a, test SISI). | Audiometr diagnostyczny | Różnicowanie typów niedosłuchu (ślimakowy vs. pozaślimakowy). |
| Audiometria mowy (słowna) | Pacjent powtarza słowa lub sylaby podawane przez głośnik/słuchawki, ocenia się % poprawnych odpowiedzi. | Audiometr z modułem mowy | Określenie rozumienia mowy, np. w hałasie. |
| Audiometria impedancyjna (tympanometria + odruchy strzemiączkowe) | Pomiar podatności błony bębenkowej i przewodnictwa w uchu środkowym. | Tympanometr | Diagnostyka wysiękowego zapalenia ucha, perforacji, dysfunkcji trąbki słuchowej. |
| Audiometria obiektywna – OAE (otoemisje akustyczne) | Pomiar dźwięków generowanych przez ślimak w odpowiedzi na bodziec. | Rejestrator OAE | Przesiew u noworodków, ocena funkcji ślimaka. |
| Audiometria obiektywna – ABR/BERA (słuchowe potencjały wywołane pnia mózgu) | Elektrody rejestrują odpowiedź nerwu słuchowego i pnia mózgu na dźwięki. | Aparat ABR | Badania noworodków, osób niesymulujących, ocena dróg słuchowych. |
| Audiometria wysokoczęstotliwościowa | Badanie tonów > 8 kHz | Audiometr specjalistyczny | Wczesna diagnostyka uszkodzeń słuchu (np. ototoksyczność leków, hałas). |
🔹 Wynik audiometrii
-
Przedstawiany jest w postaci audiogramu (wykres: oś X = częstotliwość w Hz, oś Y = próg słyszenia w dB HL).
-
Norma słuchu: 0–20 dB HL.
-
Niedosłuch lekki: 20–40 dB HL.
-
Umiarkowany: 40–70 dB HL.
-
Ciężki: 70–90 dB HL.
- Głęboki: >90 dB HL.
📊 Tympanometria – co to jest?
Tympanometria to obiektywne badanie ucha środkowego, które mierzy podatność (ruchomość) błony bębenkowej i układu kosteczek słuchowych w odpowiedzi na zmiany ciśnienia w przewodzie słuchowym zewnętrznym.
🔹 Jak działa tympanometr?
-
Do ucha wkłada się sondę uszczelniającą przewód słuchowy.
-
Sonda emituje dźwięk testowy (zwykle 226 Hz dla dorosłych, 1000 Hz u niemowląt).
-
Urządzenie zmienia ciśnienie w przewodzie słuchowym od wartości dodatnich do ujemnych.
-
Mierzy, jak zmienia się odbicie dźwięku od błony bębenkowej → powstaje wykres tympanogram.
🔹 Typy tympanogramów (wg Jergera)
| Typ | Wygląd wykresu | Znaczenie kliniczne |
|---|---|---|
| A | Prawidłowy pik w okolicy 0 daPa (norma) | Ucho środkowe funkcjonuje prawidłowo |
| As | Pik przy 0 daPa, ale niski (spłaszczony) | Sztywność układu (otoskleroza, blizny na błonie) |
| Ad | Pik wysoki i szeroki | Nadmierna ruchomość (np. wiotka błona bębenkowa, przerwanie łańcucha kosteczek) |
| B | Brak wyraźnego piku, linia płaska | Wysięk w jamie bębenkowej, perforacja błony, zatkany przewód |
| C | Pik przesunięty w stronę ujemnego ciśnienia (−150 daPa i mniej) | Niedrożność trąbki słuchowej, infekcje nosa i gardła |
🔹 Co jeszcze bada tympanometria?
-
Ciśnienie w uchu środkowym
-
Podatność błony bębenkowej
-
Objętość przewodu słuchowego (istotne np. w perforacjach błony)
-
Odruch z mięśnia strzemiączkowego (badanie dodatkowe – tzw. refleks akustyczny)
🔹 Wskazania do badania
-
podejrzenie wysiękowego zapalenia ucha (u dzieci bardzo częste)
-
nawracające infekcje ucha
-
niedosłuch przewodzeniowy
-
ocena funkcji trąbki słuchowej
-
podejrzenie perforacji błony bębenkowej
-
diagnostyka otosklerozy
📊 Otoemisja akustyczna (OAE) – co to jest?
OAE to obiektywne badanie słuchu, które polega na rejestracji bardzo słabych dźwięków wytwarzanych w ślimaku (konkretnie przez komórki rzęsate zewnętrzne w narządzie Cortiego), w odpowiedzi na bodźce akustyczne.
Mówiąc prościej – zdrowe ucho wewnętrzne samo generuje ciche „echo” po podaniu dźwięku, a specjalny mikrofon w sondzie ucha je rejestruje.
🔹 Jak wygląda badanie?
-
Do przewodu słuchowego wprowadza się małą sondę z głośnikiem i mikrofonem.
-
Sonda emituje krótkie dźwięki (np. kliknięcia lub tony).
-
Mikrofon rejestruje „odpowiedź” ślimaka (otoemisję).
-
Wynik wyświetlany jest w formie wykresu – czy odpowiedź jest obecna (słuch prawidłowy), czy nieobecna (podejrzenie uszkodzenia).
🔹 Rodzaje OAE
| Rodzaj | Opis | Zastosowanie |
|---|---|---|
| TEOAE (Transient Evoked OAE) | Wywołane krótkimi klikami | Najczęściej stosowane u noworodków do badań przesiewowych |
| DPOAE (Distortion Product OAE) | Wywołane dwoma tonami różnej częstotliwości (f1, f2) | Dokładniejsza analiza funkcji ślimaka, monitorowanie ototoksyczności leków, hałasu |
| SOAE (Spontaneous OAE) | Samorzutne otoemisje, bez bodźca | Rzadko używane klinicznie |
| SFOAE (Stimulus Frequency OAE) | Odpowiedź przy jednym tonie testowym | Głównie badania naukowe |
🔹 Wskazania do badania OAE
-
Badania przesiewowe noworodków i niemowląt (standard w Polsce i UE – przesiew w pierwszych dobach życia).
-
Ocena funkcji ślimaka u dzieci i dorosłych.
-
Wczesne wykrywanie uszkodzenia słuchu (np. przez leki ototoksyczne, hałas).
-
Monitorowanie stanu słuchu przy niedosłuchu odbiorczym.
🔹 Wyniki
-
OAE obecne → ślimak (komórki rzęsate zewnętrzne) działa prawidłowo.
-
OAE brak → możliwy niedosłuch odbiorczy powyżej 30–40 dB HL, albo problem w uchu środkowym (np. płyn w jamie bębenkowej).
🔹 Najważniejsze różnice: OAE vs Audiometria
-
Audiometria – badanie subiektywne (wymaga współpracy pacjenta).
-
OAE – badanie obiektywne, niezależne od reakcji pacjenta → idealne dla noworodków i małych dzieci.
