Protetyk dentystyczny – czym się zajmuje

Protetyk dentystyczny zajmuje się odtwarzaniem braków w uzębieniu i korektą wad zgryzu poprzez wykonywanie uzupełnień protetycznych i ortodontycznych.
Pracuje w laboratorium, ściśle współpracując ze stomatologiem i ortodontą.

Zakres pracy:

• protezy całkowite i częściowe,

• korony, mosty, licówki, inlay/onlay,

• aparaty ortodontyczne ruchome,

• szyny nagryzowe, ochronne (dla sportowców),

• elementy implantoprotetyki.

---

Kwalifikacje protetyka dentystycznego

• ukończona szkoła policealna (technik dentystyczny) lub studia wyższe (licencjat protetyka dentystyczna),

• specjalistyczne kursy: implantoprotetyka, CAD/CAM, ortodoncja,

• umiejętność pracy manualnej i obsługi oprogramowania komputerowego,

• znajomość materiałoznawstwa stomatologicznego.

---

Przykładowe prace protetyczne i ortodontyczne

Zdjęcia (10 przykładów)

1. Proteza całkowita akrylowa

2. Proteza częściowa szkieletowa

3. Koronka pełnoceramiczna

4. Koronka porcelanowa na metalu

5. Most porcelanowy

6. Licówki ceramiczne

7. Inlay kompozytowy

8. Szyna relaksacyjna na bruksizm

9. Aparat ortodontyczny ruchomy

10. Aparat retencyjny

(mogę Ci znaleźć prawdziwe zdjęcia takich prac z katalogów producentów lub stron gabinetów, jeśli chcesz – teraz podałem listę jako spis ilustracji)

---

Tabela 1 – typy prac, czas wykonania, orientacyjna cena w Polsce

---

Tabela 2 – porównanie materiałów i producentów

---

Tabela 3 – porównanie producentów sprzętu protetycznego / CAD-CAM

---

Jak wygląda wykonanie protezy częściowej krok po kroku

1. Pobranie wycisku od pacjenta (dentysta, alginat/silikon).

2. Wykonanie modelu gipsowego w laboratorium.

3. Opracowanie szkieletu protezy (jeśli proteza szkieletowa) – projekt CAD lub ręczny.

4. Wykonanie woskowego wzornika (próba u pacjenta).

5. Odlanie szkieletu metalowego (stop Co-Cr).

6. Dopasowanie szkieletu na modelu i w jamie ustnej.

7. Ustawienie zębów sztucznych w wosku → próba u pacjenta.

8. Akrylowanie (polimeryzacja PMMA).

9. Ostateczne dopasowanie, polerowanie.

10. Oddanie protezy pacjentowi + instrukcje higieny.

---

Jak wygląda wykonanie koronki CAD/CAM krok po kroku

1. Dentysta szlifuje ząb i wykonuje skan wewnątrzustny (TRIOS, CEREC).

2. Dane cyfrowe trafiają do programu CAD (np. exocad, Sirona).

3. Projektowanie korony: kształt, kontakt, estetyka.

4. Wybór materiału (blok cyrkonowy, porcelanowy, kompozytowy).

5. Frezowanie w maszynie CAM (frezarka 4- lub 5-osiowa).

6. Obróbka końcowa: sintering (spiekanie cyrkonu), napalanie ceramiki, barwienie.

7. Polerowanie i glazurowanie.

8. Cementowanie w ustach pacjenta.

Czas: 1–2 godziny w technologii chairside (CEREC), do 2–3 dni w laboratorium.

Opisy zdjęć

1. Proteza na implantach z belką – proteza całkowita lub częściowa wspierana implantami, z belką łączącą implanty, co poprawia stabilność. (zdjęcie lewy-górny)

2. Protezy szkieletowe – uzupełnienia częściowe z metalowym szkieletem, klamrami, lekkie, estetyczne. (lewy-dolny)

3. Korony / mosty protetyczne – praca dokładna, na modelu gipsowym, widoczne korony (prawdopodobnie ceramika lub ceramika na metalu) dopasowane do modelu. (prawy-dolny)

4. Proteza stała na 4 implantach („All-on-4”-style) – proteza mocowana na czterech implantach, często stała, wykonywana w jednym dniu lub w krótkim czasie. (prawy-górny)

• ---

  Praca typu: most/proteza na implancie / proteza częściowa. Widzisz odtworzone zęby (część łuku) na sztucznej dziąsłowej podstawie. Estetyka bardzo dopracowana — kolor zębów i dziąsła dobrane tak, aby pasowały do naturalnej linii zgryzu.

• ---

  Pokaz korony pełnoceramicznej (lub porcelanowej) oraz trzonów metal-ceramicznych / estetycznych podbudów (np. z cyrkonu). Zwróć uwagę na przejście między materiałem podbudowy a licowaniem — dobrze, jeśli jest gładkie, brak zacień.

• ---

  Proteza całkowita, prawdopodobnie akrylowa, widoczna cała część łuku zębowego. Praca wykończona estetycznie, kolor materiału bazowego dopasowany do koloru dziąseł. Widoczne zęby sztuczne (materiał ceramiczny lub kompozytowy) wkomponowane w bazę.

• ---

  Pracownia protetyczna przy pracy: widoczne modele gipsowe, przygotowywanie protezy, ustawianie zębów. To etap warsztatowy – czyli ręczne dopasowywanie / modelowanie przed ostatecznym wykonaniem protezy.

 

Oprogramowanie	Licencja	Zastosowanie	Zalety	Wady
Blender for Dental (fork Blendera)	Open Source (GPL, + pluginy darmowe/płatne)	Modelowanie zębów, projektowanie koron, mostów, protez, alignerów	• Ogromna społeczność (Blender) • Bardzo elastyczne narzędzia 3D • Wiele darmowych pluginów dentystycznych • Integracja z drukiem 3D	• Krzywa uczenia się (Blender trudny dla początkujących) • Brak natywnych narzędzi stricte stomatologicznych (trzeba doinstalować add-ony)
FreeCAD (z modułami Dental)	LGPL	Modelowanie 3D CAD/CAM, projektowanie elementów protetycznych	• Stabilny, rozwijany projekt open-source • Możliwość pisania własnych makr • Integracja z systemami CAM	• Brak specjalistycznych funkcji dentystycznych „out-of-the-box” • Mniejsza społeczność dentystyczna niż Blender
Blue Sky Plan (częściowo open, do druku chirurgicznego)	Free (z ograniczeniami)	Planowanie implantów, szablony chirurgiczne	• Darmowe podstawowe funkcje • Obsługa STL, integracja z drukarkami 3D • Popularne w chirurgii implantologicznej	• Pełne funkcje płatne (np. eksport STL do koronek) • Skupione bardziej na chirurgii niż protetyce
Dental Intraoral Scan Viewer (open STL tools)	GPL (różne małe projekty)	Wizualizacja skanów STL/PLY z jamy ustnej	• Darmowe, lekkie aplikacje • Wystarczające do prostych analiz • Dobre do edukacji	• Brak zaawansowanych funkcji projektowych • Różna jakość i stabilność projektów
Meshmixer (Autodesk, free)	Freeware (nie open-source, ale darmowy)	Edycja siatek STL, przygotowanie do druku 3D	• Bardzo prosty w obsłudze • Przydatny w przygotowaniu modeli do druku 3D • Popularny w dental print labs	• Nie jest już rozwijany (projekt zamrożony) • Brak funkcji typowo dentystycznych
Open Dental CAD Plugins (społecznościowe)	GPL / różne	Drobne skrypty do ortodoncji, alignerów, modeli	• Darmowe • Możliwość modyfikacji kodu	• Wczesne projekty, brak wsparcia komercyjnego • Nierówna jakość

Podsumowanie

• Najbardziej rozwojowe i elastyczne rozwiązanie: Blender for Dental – ogromna baza pluginów, np. do koron, mostów, protez, alignerów.

• Stabilne, inżynierskie CAD: FreeCAD z modułami dentystycznymi.

• Implantologia: Blue Sky Plan – częściowo darmowe, mocne w chirurgii.

• Do prostego druku 3D: Meshmixer (choć nierozwijany).

Poniżej porównanie komercyjnych Dental CAD-systemów (zwłaszcza Exocad i 3Shape) vs rozwiązania open-source / darmowe. Tabela pokazuje cechy, przewagi i wady — może pomóc w wyborze, w zależności od potrzeb gabinetu / laboratorium.

---

Tabela: Porównanie komercyjnych vs open-source Dental CAD

---

Przykładowe ceny / koszty Exocad + przeliczenie na PLN (ok. kursu USD→PLN ~ 4-4,5 zł, ale zależy od kursu)

---

Wnioski – co lepiej, kiedy

• Jeśli laboratorium pracuje na dużą skalę, ma wiele różnych typów prac (korony, mosty, implanty, protezy ruchome, dentystyczne szyny, elementy ortodontyczne), to inwestycja w Exocad lub 3Shape może się opłacić, dzięki wydajności, wsparciu i lepszej integracji sprzętowej.

• Jeśli zaczynasz, masz mniejszą liczbę zleceń, chciałbyś ograniczyć koszty, możesz spróbować open-source / darmowych rozwiązań albo tańszych modułów, a potem ewentualnie przejść na system komercyjny.

• Warto porównać, które moduły naprawdę potrzebujesz — bo koszt licencji + modułów + sprzętu + szkolenia może się bardzo rozrosnąć.

System / Licencja	Producent / sprzedawca	Co zawiera / uwagi	Cena w PLN (brutto)	Uwagi dodatkowe
Exocad DentalCAD (podstawowa wersja)	Profident	wersja podstawowa (Core-funkcje): korony, mosty, licówki, inlay/onlay etc. (sklep.profident.pl)	15 900 zł (sklep.profident.pl)	Cena za licencję stacjonarną, podstawową. Nie zawiera może wszystkich modułów.
Exocad DentalCAD Elefsina 3.2 FLEX	sklep Rokodent	wersja Flex (abonament) Elefsina 3.2	9 595 zł (Labdent24)	FLEX oznacza że licencja abonamentowa; mogą być opłaty coroczne.
Exocad DentalCAD Elefsina 3.2 CORE	Mikran	wersja CORE (licencja dożywotnia, podstawowa) (mikran.pl)	16 900 zł (brutto) (mikran.pl)	CORE = jednorazowa licencja; może brakować modułów zaawansowanych/ opcjonalnych.
Exocad moduł FULL DENTURE (wersja Flex)	Labdent24 / sklep Rokodent	moduł prostych/full denture do protez całkowitych	3 030 zł (Labdent24)	To tylko moduł dodatkowy, wymaga podstawowej wersji Exocad.
3Shape + licencja LabCare	Schmidt Dental Polska (via FB oferta)	3Shape z oprogramowaniem “Dental System Complete” + 3 lata LabCare (wsparcie)	~ 55 000 zł brutto (Facebook)	W sezonowych ofertach; ta cena obejmuje licencję + pakiet wsparcia, ale wymagane dodatkowe sprzęty – skanery, stacje etc.

Produkt / Licencja / Pakiet	Sprzedawca	Zakres / uwagi	Cena brutto / warunki
Exocad DentalCAD (wersja podstawowa)	Sklep Profident	Podstawowa wersja („Core”-funkcje): korony, mosty, licówki, inlay/onlay, teleskopy itp. (sklep.profident.pl)	15 900 zł (sklep.profident.pl)
Exocad DentalCAD Elefsina 3.2 FLEX	Sklep Rokodent	Licencja FLEX (abonamentowa) – wersja Elefsina 3.2, moduły podstawowe (Labdent24)	9 595 zł (Labdent24)
Exocad DentalCAD Elefsina 3.2 CORE	Mikran	Licencja stała (dożywotnia), wersja CORE Elefsina 3.2 (mikran.pl)	16 900 zł (mikran.pl)
Moduł Exocad „Full Denture” wersja Flex	Labdent24	Dodatkowy moduł dla protez całkowitych (Full Denture), wymaga zakupu podstawowego oprogramowania (Labdent24)	3 030 zł (Labdent24)
3Shape Dental System + licencja LabCare	Schmidt Dental Polska (oferta na Facebooku)	Pełna licencja Dental System + 3 lata wsparcia LabCare (Denon Dental)	ok. 55 000 zł (Denon Dental)
Skaner laboratoryjny 3Shape E1 + licencja Crown & Bridge	Denon Dental Polska	Oferta sprzęt + licencja dożywotnia „Crown & Bridge” (Facebook)	36 900 zł (Facebook)

 

Uwaga: widełki zależą od konkretnych marek/wersji i od tego, czy kupujesz nowy czy odnowiony sprzęt. VAT 23% – w firmie zwykle odzyskiwany (tu podaję netto).

---

Ile wyniesie rata leasingu? (przykład, 10% rocznie)

Przybliżone raty netto (0% wpłaty, 10% RRSO, rata stała):

• 36 miesięcy
  • START (80 000 zł): ~2 581 zł/m-c
  • MID (180 000 zł): ~5 808 zł/m-c
  • PRO (320 000 zł): ~10 326 zł/m-c

• 48 miesięcy
  • START (80 000 zł): ~2 029 zł/m-c
  • MID (180 000 zł): ~4 565 zł/m-c
  • PRO (320 000 zł): ~8 116 zł/m-c

To czysta kalkulacja ratalna; realne oferty różnią się opłatą wstępną (np. 10–20%), wykupem, ubezpieczeniem, serwisem i możliwymi „wakacjami leasingowymi”.

---

Co faktycznie kupujesz w każdym wariancie?

START (ok. 60–90 tys. zł) – szybki start „druk 3D-first”

• Blender for Dental / FreeCAD (+ ewentualne płatne wtyczki), drukarka żywiczna (modele, szyny, tymczasówki), myjka/UV, dobry PC, piec do ceramiki jeśli obrabiasz kompozyt/porcelanę.

• Plus tani skaner lab (opcjonalnie) lub outsourcing skanów.

• Zakres prac: modele, szyny, łyżki indywidualne, tymczasowe korony/mosty, alignery (workflow drukowany).

MID (ok. 150–220 tys. zł) – „pełne lab” dla koron/mostów z cyrkonu

• Exocad Core/Flex, skaner lab lub intraoral, frezarka 4–5 osi, piec do synteryzacji cyrkonu, piec do ceramiki, drukarka 3D do modeli/szyn.

• Zakres: korony/mosty (cyrkon, PMMA, wosk), protezy drukowane, szyny, proste belki/implant prace (z modułami).

PRO (ok. 280–430 tys. zł) – wysoka wydajność i estetyka

• 3Shape Dental System albo Exocad + pełne moduły (implant, Full Denture, bar), skaner klasy wyższej, frezarka premium (5 osi, automatyczny magazyn), piece high-end, druk 3D pro.

• Zakres: pełne spektrum – kompleksowa implantoprotetyka, prace wielopunktowe, estetyka premium, workflow hybrydowy (druk + frez).

---

Materiały i koszty eksploatacyjne (na co nie zapomnieć w budżecie)

• Bloki/krążki: PMMA, wosk, cyrkon – koszt jednostkowy 100–500+ zł (zależnie od producenta).

• Żywice: modele 250–500 zł/l, szyny 600–900 zł/l, tymczasówki 600–1 200 zł/l.

• Narzędzia: frezy (żywotność → koszt/m-c), izopropanol, filtry, serwis drukarki/frezarki, kalibracje.

• Licencje/aktualizacje: Exocad/3Shape – roczne wsparcie/upgrade.

---

Jak ułożyć zakupy w czasie (prosty plan)

1. Miesiąc 1–2: PC + druk 3D + CAD open-source → start z modelami/szynami.

2. Miesiąc 3–4: skaner lab / intraoral + Exocad Core/Flex.

3. Miesiąc 6–9: frezarka + piec do cyrkonu → wejście w stałe prace cyrkonowe.

4. Po 12 m-c: dołożenie modułów (implant, Full Denture) / upgrade do 3Shape, jeśli wolumen rośnie.

---

Jeśli podasz mi:

• konkretnych producentów (np. Roland/vhf/Amann Girrbach, Formlabs/Asiga/NextDent, Exocad/3Shape),

• jakie prace chcesz robić najczęściej (korony? szyny? protezy? implanty?),

• preferowany horyzont leasingu i wpłatę wstępną,

 

1. Główne koszty prowadzenia pracowni protetycznej (10 pracowników)

Koszty stałe miesięczne (orientacyjne, w zł netto)

• Wynagrodzenia – 10 osób × średnio 6 000 zł brutto ≈ 60 000–70 000 zł

• Składki ZUS + podatki – ~20–22% płac (kolejne 12 000–15 000 zł)

• Materiały i surowce (akryl, żywice, cyrkon, stopy metali, porcelana) – 30 000–50 000 zł

• Amortyzacja sprzętu / leasing frezarek, drukarek, pieców – 15 000–30 000 zł

• Media (prąd, gaz, woda) – frezarki i piece są energochłonne – 8 000–12 000 zł

• Czynsz / najem lokalu – w mieście wojewódzkim ~10 000–20 000 zł

• Serwis i licencje oprogramowania CAD/CAM – 2 000–5 000 zł

• Marketing, księgowość, BHP, ubezpieczenia – 3 000–5 000 zł

👉 Razem miesięcznie: ~140 000–200 000 zł
Rocznie: ~1,7–2,4 mln zł

---

2. Na co idzie najwięcej?

1. Koszty osobowe (wynagrodzenia + ZUS) – często >50% całości.

2. Materiały i zużycie – szczególnie cyrkon, frezy, żywice.

3. Sprzęt (leasing, serwis) – zwłaszcza jeśli jest kilka frezarek/drukarek.

4. Energia elektryczna – piece synteryzacyjne, kompresory.

---

3. Jak usprawnić pracę i obniżyć koszty

✅ Automatyzacja CAD/CAM – zamiast ręcznego modelowania, szybciej i taniej projektować w Exocad/3Shape, drukować modele i szyny → skrócenie czasu pracy techników.
✅ Druk 3D do tymczasówek i modeli – zamiast frezować wszystko w PMMA (drogo i wolno).
✅ Grupowe wypalanie / synteryzacja – wkładanie większych batchy do pieca zmniejsza koszt energii.
✅ Outsourcing frezowania cyrkonu – jeśli wolumen mały, zamiast inwestować w piec i frezarkę.
✅ Biblioteki cyfrowe – korzystanie z gotowych bibliotek implantów i zębów zamiast projektów custom.
✅ Planowanie pracy – jeden CAD-designer może przygotować projekty dla kilku techników (lepsze wykorzystanie czasu).

---

4. Outsourcing – kiedy warto?

• Frezowanie cyrkonu i tytanu – przy niskiej ilości prac miesięcznych outsourcing do centrów frezowania (ok. 200–400 zł/szt. zamiast inwestycji w sprzęt za 200–400 tys. zł).

• Druk alignerów / modeli – jeśli brak drukarki, można zlecać (np. 20–30 zł/model).

• Prace implantoprotetyczne skomplikowane – np. mosty na 6 implantach z tytanu – taniej w centrum.

• Szkolenia i wdrożenia CAD – outsourcing na początek, zamiast zatrudniać od razu CAD-designera.

👉 Opłaca się zlecać rzadkie, nietypowe prace, a trzymać u siebie powtarzalne (korony, protezy, szyny).

---

5. Zatrudnianie uczniów i osób z niepełnosprawnościami

• Uczniowie (szkoła policealna / stażyści) –
  • tańszy pracownik (często finansowanie przez szkołę / UE),
  • można wdrożyć w realne prace laboratoryjne,
  • minus: potrzebują czasu i opieki, niższa wydajność na początku.

• Osoby z niepełnosprawnościami –
  • możliwość dofinansowania wynagrodzeń z PFRON (nawet 1800–3000 zł/mies. dopłaty za osobę, zależnie od stopnia niepełnosprawności),
  • preferencje podatkowe,
  • realnie sprawdzają się np. w działach modelarskich, pracy przy drukarkach 3D, pakowaniu.

---

6. Dofinansowania i wsparcie

• Urząd Pracy (PUP) – refundacja kosztów utworzenia miejsca pracy (do 30 tys. zł / stanowisko), refundacja składek ZUS, staże i szkolenia (pracownik na 3–6 miesięcy „za darmo”).

• PFRON – dopłaty do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych (od ~450 do 3150 zł/mies. na etat), refundacja kosztów adaptacji stanowiska pracy.

• Fundusze UE (RPO, PARP)** – dotacje na innowacje w protetyce cyfrowej, zakup sprzętu CAD/CAM, automatyzacja.

• Leasing preferencyjny – niektóre firmy oferują leasing z dopłatą producenta (np. 0% przez rok).

• Szkolenia dofinansowane (KFS) – środki na szkolenia CAD/CAM, obsługę nowych urządzeń.

---

7. Podsumowanie – rekomendacje

• Największy koszt: wynagrodzenia + materiały → tu trzeba optymalizować.

• Usprawnienie: CAD/CAM, druk 3D, batching prac, biblioteki cyfrowe.

• Outsourcing: rzadkie i skomplikowane prace (cyrkon, implanty), na start opłacalne zamiast dużych inwestycji.

• Zatrudnianie uczniów i osób z niepełnosprawnościami: realna oszczędność dzięki dopłatom PFRON + PUP.

• Dofinansowania: skorzystać z PUP/KFS/PFRON, a przy większych inwestycjach – z projektów UE.

1. Wariant A – pełna produkcja u siebie (korony, protezy, implanty – wszystko in-house).

2. Wariant B – część prac zlecana na zewnątrz (np. frezowanie cyrkonu, duże mosty implantoprotetyczne, rzadkie prace).

---

Tabela: miesięczne koszty pracowni protetycznej (10 pracowników)

---

Roczny bilans

• Wariant A (in-house): ~2,0–2,4 mln zł

• Wariant B (outsourcing części): ~1,75–2,1 mln zł

👉 Oszczędność roczna: ~200–300 tys. zł (przy outsourcingu rzadkich i drogich prac).

---

Wnioski praktyczne

• Najwięcej idzie na płace i materiały – tego nie da się „wyciąć”, ale można zwiększać wydajność (CAD/CAM, druk 3D).

• Outsourcing opłaca się gdy:
  • wolumen dużych mostów/implantów jest mały,
  • brak pieca do synteryzacji / drogiej frezarki,
  • nie chcesz inwestować od razu w sprzęt za 300–400 tys. zł.

• Własna produkcja opłaca się przy dużej liczbie koron/mostów miesięcznie (masowa praca).

• Dofinansowania (PUP, PFRON, UE) mogą zmniejszyć koszty płac o 5–10 tys. zł/miesiąc przy zatrudnianiu uczniów/niepełnosprawnych.

 

1. Założenia

• Średnia cena detaliczna dla gabinetu (przychód pracowni):
  • Korona cyrkonowa – 800 zł
  • Proteza częściowa szkieletowa – 2 000 zł
  • Most 3-punktowy porcelanowy – 2 400 zł

• Miesięczne koszty (z poprzedniej tabeli):
  • Wariant A (in-house): ~180 000 zł
  • Wariant B (outsourcing części): ~160 000 zł

---

2. Kalkulacja progu rentowności

---

3. Wnioski

• Najwięcej zleceń potrzeba w przypadku koron – bo są tańsze jednostkowo.

• Protezy i mosty szybciej „pokrywają koszty” – choć są bardziej pracochłonne i nie zamawia się ich w tak dużych ilościach jak koron.

• Realnie pracownie opierają się na miksie: np. 150 koron + 20 protez + 15 mostów = daje ok. ~180 tys. zł przychodu i pokrywa koszty.

• Wariant B (z outsourcingiem części trudnych prac) obniża próg rentowności o 10–15%.

---

4. Jak podnieść rentowność

✅ Automatyzacja CAD/CAM – mniej godzin pracy ludzkiej na jednostkę.
✅ Specjalizacja – np. bycie lokalnym liderem w protezach szkieletowych albo implantach → wyższa marża.
✅ Outsourcing rzadkich prac – nie blokuje sprzętu i ludzi na skomplikowane projekty.
✅ Zatrudnianie uczniów / osób z dofinansowaniem – obniżenie kosztów osobowych.
✅ Druk 3D do modeli i szyn – taniej niż frezowanie.
✅ Negocjacja cen materiałów – duże laboratoria kupują taniej bloki cyrkonowe, żywice, frezy.

Symulacja dla pracowni 10-osobowej przy realistycznym miksie zleceń:

• 60% koron,

• 25% mostów,

• 15% protez częściowych.

---

1. Założenia cen jednostkowych

• Korona cyrkonowa: 800 zł/szt.

• Most 3-pkt porcelanowy: 2 400 zł/szt.

• Proteza częściowa szkieletowa: 2 000 zł/szt.

---

2. Symulacja miesięczna (przykład: 200 zleceń / miesiąc)

---

3. Porównanie z kosztami

---

4. Wnioski

• Przy 200 pracach/miesiąc pracownia 10-osobowa jest opłacalna w obu wariantach.

• Wariant B (outsourcing trudnych prac) zwiększa marżę, bo mniej idzie na sprzęt i materiały.

• Jeśli liczba prac spadnie do ok. 150/miesiąc, wariant A zbliża się do progu opłacalności (zysk marginalny).

• Najbardziej rentowne są mosty i protezy – mimo mniejszej ilości, generują wyższy udział w przychodach.

 

Prognoza roczną dla pracowni protetycznej (10 osób) przy założeniu 200 prac/miesiąc w miksie: 60% koron, 25% mostów, 15% protez.

---

1. Przychód roczny

---

2. Koszty roczne

---

3. Wynik finansowy roczny

---

4. Wnioski

• Pracownia 10-osobowa, przy 200 pracach miesięcznie, generuje:
  • ~1,15 mln zł zysku rocznie (wariant A)
  • ~1,39 mln zł zysku rocznie (wariant B)

• Outsourcing części trudnych prac zwiększa marżę, bo redukuje koszty materiałów i sprzętu.

• Kluczowe dla rentowności jest utrzymanie wolumenu ~200 prac/miesiąc – spadek do 150 prac obniża wynik prawie do zera.

Symulacja trzech scenariuszy rocznych dla pracowni protetycznej (10 osób, miks 60% koron, 25% mostów, 15% protez):

• Scenariusz pesymistyczny – 120 prac/mies.

• Scenariusz bazowy – 200 prac/mies. (to co liczyliśmy wcześniej).

• Scenariusz optymistyczny – 250 prac/mies.

---

1. Przychód miesięczny i roczny

---

2. Koszty roczne (warianty A i B)

---

3. Wynik finansowy roczny

---

4. Wnioski strategiczne

• Próg bezpieczeństwa:
  • In-house (wariant A) → próg opłacalności to ok. 190 prac/miesiąc.
  • Outsourcing (wariant B) → próg opłacalności to ok. 160 prac/miesiąc.

• Ryzyko: przy spadku do 120 prac/mies. laboratorium in-house generuje stratę >150 tys. zł rocznie.

• Potencjał wzrostu: przy 250 pracach/mies. laboratorium daje ~2 mln zł zysku rocznie.

• Największe dźwignie optymalizacji:
  ✅ Outsourcing rzadkich prac (bezpieczniejszy próg rentowności).
  ✅ Automatyzacja CAD/CAM – redukcja kosztów osobowych na jednostkę.
  ✅ Zlecenia długoterminowe z klinik/sieci stomatologicznych (stały wolumen).

 

 

 

 

 

Oto wykres pokazujący próg rentowności pracowni protetycznej (10 osób):

• Czerwona linia = koszty stałe wariant A (pełna produkcja in-house).

• Niebieska linia = koszty stałe wariant B (outsourcing części prac).

• Zielona linia = przychody w zależności od liczby prac/miesiąc.

👉 Widać, że:

• Próg A to ok. 190 prac/mies.

• Próg B to ok. 160 prac/mies.

 

 

 

 

Oto wykres roczny dla pracowni protetycznej (10 osób):

• Czerwona linia = roczne koszty wariantu A (in-house).

• Niebieska linia = roczne koszty wariantu B (outsourcing części prac).

• Zielona linia = przychody roczne przy różnej liczbie prac.

👉 Widać, że:

• Próg A (in-house) to ok. 2 280 prac rocznie (~190 prac/miesiąc).

• Próg B (outsourcing) to ok. 1 920 prac rocznie (~160 prac/miesiąc).

 

Na wykresie widać, jak zmienia się marża zysku (%) w zależności od liczby prac miesięcznie:

• Wariant A (in-house, czerwona linia):
  • poniżej ~190 prac/mies. → strata (marża ujemna),
  • przy 200 prac/mies. → marża ~35%,
  • przy 250 prac/mies. → marża ~48%.

• Wariant B (outsourcing, niebieska linia):
  • próg opłacalności niżej, ok. 160 prac/mies.,
  • przy 200 prac/mies. → marża ~42%,
  • przy 250 prac/mies. → marża ~54%.

👉 Outsourcing trudnych prac nie tylko obniża ryzyko straty, ale też daje wyższą marżę przy tym samym wolumenie.